Sağlık

Kırk Uçurma (Kırk Çıkarma) Nedir?

Kırk uçurma halk dilinde kırk çıkması, bebek doğduktan sonra 40 gün geçmesinin ardından yapılan bir gelenektir. Bebek doğduktan sonra anne ve bebeğin birbirini tanıması ve aralarında ki o bağın daha da güçlenmesini sağlayan 40 günün ardından, anne ve bebeğin beraber bir banyo yaparak hazırlanıp dışarı çıkarak sosyalleşmesidir.

Gelenekler genellikle dini olsa da bu gelenek dini değildir. Günümüzde hala birçok anne 40 uçurma yapmaktadır. Bu gelenek kimi zaman yarı kırklama adı altında 20. Günde yapılabilmektedir. Annelerde Lohusa dönemi bitişi olarak kabul edilen kırk uçurma geleneği için tıp alanında hiçbir veri ve geçerlilik yoktur.

 Kırk Uçurma (Kırk Çıkarma) Nedir?

Ancak bu annelerin bu geleneği yaşaması ve yaşatması için bir engel teşkil etmemektedir. Tıp bu konuda herhangi bir olumsuz geri görüş yapmaktadır.

Kırk uçurma geleneği Anadolu insanında uzun yıllardır süre gelen bir adettir. Kökeninin sanıldığının aksine Türklerden değil Şamanlardan geldiği bilinmektedir. Bu gelenekte önemli olan kırk uçurma ritüelinin yapılma sebebinin altında yatan manevi ve inançsal düşüncelerdir.

Adından da anlaşıldığı üzeri kırk gün süren bu süreçte yoğun ve hassas geçen bir hamilelik ve lohusalık sonunda annenin çocuğuna alışması ve bazı annelerin buhrandan çıkarak yeni hayatına adapte olmasını hızlandırma sürecidir.

Bunun yanı sıra kırk gün sürmesinin sebeplerinden bir tanesi de yeni doğan bebeğin, dış etkenlere maruz kalmadan steril ve güvenli bir ortamda bağışıklığını kazanması ve bir anda dış dünya ile temasa geçmemesini sağlamaktır. Bu süreçte bebekler fazla bu durumu anlamasa da kırk uçurma özellikle anneler için bir bayram edasında olabilmektedir.

Kırk Uçurma Nasıl Yapılır?

Bebek doğduktan kırk gün sonra yapılan bu ritüelin farklı tarzları vardır. Biz bu yazımızda yoğun olarak yapılan iki farklı ritüelden bahsedeceğiz.

Kırk Çıkarma Banyosu

Kırk Çıkarma Banyosu

Anne ve çocuğun kırkı çıktıktan sonra kırklanma banyosu yaptırılır. Bu kırklanma banyosunu yaptıracak olan kişi daha önceden belirlenir. Bu genellikle aile büyüklerinden birisi olur.

Banyoyu yaptıracak kişiye kırklanma annesi adı verilir. Kırklanma annesi, kırkı çıkan anne ve bebeğin yanına gelir ve ayak basılmamış yerden 40 adet taş alır, bunun ile beraber 40 mevsim çiçeği getirir. Toplanan bu çiçek ve taşlar kaynatılarak sterilize edilir. Ardından dualar okunarak kırklanma banyosu yapılacak suyun içine bırakılırlar.

Bunların ardından anne ve çocuk nazardan korunsun diye nazar boncuğu atılır. Güneş ve ay üzerinde olsun diye, altın ve gümüş atılır. Kimi yerlerde bunlara ek olarak suya gül yaprakları da atılmaktadır. Su bu şekilde hazırlandıktan sonra kırkı çıkan anne abdestini alır ve dualar ile birlikte ellerini kırk kez bu suya batırıp çıkarır.

Anne bu işlemi bitirdikten sonra sıra bebeğe gelir. Bebeğin başından aşağı kırk tas su dökülür. Annede aynı işlemi yaptıktan sonra dualar edildikten sonra, “su aşağı boyu yukarı olsun, sular gibi ömrü uzun olsun” denilerek banyo ritüeli biter. Daha sonra kırk gezmesi için hazırlanan elbiseler anne ve bebek tarafından giyilerek gelenekte ki ikinci adıma geçilir.

7 Ev Gezmesi

7 Ev Gezmesi

7 Gezmesi adımında anne ve bebek, genellikle aile büyüklerini ziyaret etmektedirler. Bu adımda anne oldukça rahatlamakta ve lohusalığın getirdiği stres ve daralmalardan arınmaktadır. Gelenek gereği kırk gezmesi için gelen anneye eve geldiğinde okunmuş yarım bardak su ikram edilir ve su ile birlikte sütünün bollaşması ve soyunun soylarının soylanması dilenir.

Gezilen bu evlerde anne ve bebeğe hediyeler verilir. Bu hediyeler günümüzde genellikle para olsa da eski zamanlarda şunlar hazırlanır ve verilirdi. Tatlı dilli olması için bez içerisinde şeker, ömrü uzun olsun bahtlı yaşasın diye un, bereketli olsun dara düşmesin diye pirinç, sağlıklı güçlü olsun diye yumurta, madden refah olsun diye bozuk para, ömrü temiz ve uzun olsun diye tuz ve pamuk verilirdi.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu